Mieczysław Skrudlik
Biografia
Mieczysław Skrudlik, ps. „Z. Miński”, „Artifex”, urodził się 19 grudnia 1887 w Żywcu. Był polskim historykiem sztuki, dziennikarzem, publicystą i żołnierzem Legionów Polskich, zdegradowanym oficerem Wojska Polskiego.
Jego rodzicami byli Wincenty – urzędnik pocztowy i Maria z d. Prawdzic-Łazarska. Po ukończeniu w Żywcu czteroklasowej szkoły ludowej przeprowadził się wraz z rodziną do Krakowa. Następnie uczył się w Gimnazjum św. Anny, a potem w VI Gimnazjum, w którym zdał maturę w 1907 roku. W tym samym roku podjął naukę na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, studiując historię sztuki pod kierunkiem Jerzego Mycielskiego. Po zakończeniu nauki pracował w latach 1911–1914 w biurze Centralnej Komisji Ochrony Zabytków Sztuki w Wiedniu. Jednocześnie w lipcu 1912 uzyskał stopień doktora.
W 1911 zapisał się w Wiedniu do Związku Strzeleckiego. Po powrocie w 1914 do Krakowa wstąpił do Legionów i został skierowany do Oddziału Wywiadowczego Komendy LP. Najpierw pełnił służbę frontową, a następnie przydzielano mu różne funkcje. Do 1917 dosłużył się stopnia podporucznika. Po utworzeniu Polskiej Siły Zbrojnej znalazł się w jej szeregach.
W 1917 osiadł w Warszawie. W lutym następnego roku został desygnowany do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przy Radzie Regencyjnej, mimo że nadal pozostawał w PSZ. Objął kierownictwo biura polityczno–informacyjnego, które przekształcił w placówkę wywiadowczą nastawioną na walkę z bolszewizmem. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 został automatycznie przeniesiony z PSZ do Wojska Polskiego. Ideowo związany był zobobozem narodowym.
W styczniu 1919 został odwołany z ministerstwa pod zarzutem uczestnictwa w przygotowaniach do zamachu stanowego kierowanego przez pułkownika Mariana Januszajtisa. Natomiast w sierpniu aresztowano go i osadzono na cztery miesiące w więzieniu z zarzutami spisku na usunięcie z urzędu Naczelnika Państwa i życie marszałka Piłsudskiego. Po zwolnieniu znalazł zatrudnienie jako funkcjonariusz wywiadu w Oddziale II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. W tym czasie pod pseudonimem „Z. Miński” pisywał krytyczne artykuły na temat upolitycznienia, nepotyzmu i niekompetencji w WP. Publikował je w dzienniku „Rzeczpospolita” i tygodniku „Myśl Narodowa”. W styczniu 1922 został ponownie aresztowany i pozbawiony stopni oficerskich. Tym razem oskarżono go o zdradę stanu, szpiegostwo i fałszowanie dokumentów. Sąd skazał go na dwa lata więzienia za nadużycie władzy i ukrywanie osoby poszukiwanej. Inne zarzuty zostały oddalone. Wyszedł z więzienia za kaucją. Wydarzenia te sprawiły, że definitywnie odsunięto go od pracy w wywiadzie. Opisał je w wydanej w 1923 książeczce Sprawa dr. Skrudlika.
Następnie postanowił wrócić do historii sztuki. Zajął się historią przedstawień Matki Boskiej w sztuce polskiej. Opublikował na ten temat wiele broszur. Sumę swoich badań i konkluzji naukowych zawarł w książce Królowa korony polskiej. Oprócz charakteru badawczo-naukowego jego prace miały również na celu upowszechnienie kultu maryjnego. On sam należał do Towarzystwa Najświętszej Marii Panny Zwycięskiej „Marianum”. Ponadto jako jego członek dawał wyraz w licznych publikacjach swojemu przekonaniu o zagrożeniu, jakie dla Kościoła, narodu oraz państwa polskiego stwarzały masoneria, wolnomyślicielstwo oraz sekty. Nierzadko spotykały go za to posądzenia o antysemityzm.
Od 1923 podjął również działalność dziennikarską w zakresie kultury i sztuki. Swoje artykuły zamieszczał na łamach m.in. „Rzeczpospolitej”, „Gazety Warszawskiej”, „Tęczy”, „Polaka – Katolika”, „Przeglądu Katolickiego”, „Gazety Porannej”, „Kuriéra Literacko-Naukowego” i „Rodziny Polskiej”. Od 1935 był przez pewien czas redaktorem odpowiedzialnym za dział kulturalny w popołudniówce „Goniec Warszawski”, w której również zamieszczał swoje teksty jako „Artifex”. Wcześniej, bo w 1932, został członkiem sekcji dziennikarskiej Zjednoczenia Polskich Pisarzy Katolickich.
W okresie okupacji niemieckiej przebywał i zmarł w sanatorium w Otwocku. Prawdopodobnie leczył gruźlicę. Został pochowany na otwockim cmentarzu parafialnym (lokalizacja grobu: sektor VI, rząd 12, nr 702).
8 września 1917 poślubił Jadwigę z Rasimowiczów, primo voto Dunin-Borkowską. Para nie miała wspólnych dzieci. Wychowywał dwóch pasierbów – Edwarda i Tadeusza Dunin-Borkowskich.