Antoni Studencki
Biografia
Antoni Studencki pochodził z rodziny o patriotycznych korzeniach. Jego dziadek walczył w powstaniu listopadowym, zaś jego ojciec został zesłany na Sybir za udział w powstaniu styczniowym. Był absolwentem gimnazjum w Żywcu i Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Po studiach osiedlił się w Katowicach, gdzie ożenił się i pracował w kopalniach \"Ferdynand\" oraz \"Polska\" w Dąbrówce Małej.
We wrześniu 1939 roku, wraz z falą uchodźców, znalazł się we Lwowie. Po powrocie do Krakowa, związał się z podziemiem niepodległościowym. Działając w Organizacji Orła Białego, a następnie w Służbie Zwycięstwu Polski, nawiązał kontakt z rodzinnego Żywca. W mieście rozpoczął wydawanie konspiracyjnej gazetki \"Front Polski\", której pierwszy numer ukazał się 24 grudnia 1940 roku, a nakład sięgał 1000 egzemplarzy. Był również autorem \"Instrukcji sabotażowej\" i \"Instrukcji organizacyjnej I stopnia\", rozkolportowanych wśród żołnierzy podziemia w ok. 3000 egzemplarzy. Był organizatorem cieszyńsko-zaolziańskiego rejonu Organizacji Orła Białego.
Jako zwolennik walki zbrojnej, założył Tajną Organizację Niepodległościową, która działała głównie poprzez dywersję i sabotaż. W 1941 roku TON liczył około 2500 członków, podzielonych na okręgi: żywiecki (inspektoraty w Żywcu, Wadowicach i Bielsku) oraz śląski (inspektoraty: Katowice Wschód i Zachód oraz Pszczyna-Rybnik). W 1942 roku, w wyniku nacisków ze strony ZWZ, po rokowaniach w Wadowicach, doszło do połączenia ZWZ i TON-u, wskutek których powstała rejencja katowicka Narodowej Organizacji Wojskowej, na której czele stanął Studencki. Wiosną 1942 roku w rejencji powstały 4 inspektoraty: podhalański, Śląsk Cieszyński i Zaolzie, Zagłębie Dąbrowskie i Krakowskie i Górny Śląsk, a organizacja liczyła ok. 4800 członków.
Antoni Studencki wraz z grupą żołnierzy został aresztowany przez gestapo 6 września 1942 na dworcu kolejowym w Bielsku, kiedy udał się na spotkanie z przedstawicielami Komendy Głównej NOW. Osadzony w więzieniu w Mysłowicach, torturowany, odmówił podpisania volkslisty. Dnia 24 marca 1943 wywieziono go do obozu w Auschwitz, gdzie został rozstrzelany wraz z innymi członkami TON-u w bloku 11.