Afera Orlenu, weta Prezydenta i nowe przepisy dla kierowców. Premier Tusk ostro o "ponurej całości"

"Ponura całość" - Premier o splocie afer wokół Orlenu

Premier Donald Tusk odniósł się w ostrych słowach do publikacji dziennika Financial Times, który opisał jedną z najgłośniejszych afer związanych z Danielem Obajtkiem i spółką Orlen. Według ujawnionych informacji koncern miał narazić się na stratę sięgającą 1,6 mld zł. Szef rządu nie krył oburzenia, podkreślając, że sprawa nie jest odosobnionym incydentem, lecz elementem szerszego mechanizmu, w którym pieniądze publiczne przepływały przez sieć dziwnych pośredników.

"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zapowiedział pełne rozliczenie nieprawidłowości związanych z działalnością Orlenu za czasów poprzedniej władzy. Sprawa dotyczy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland, zawartej w okresie, gdy prezesem koncernu był Daniel Obajtek. Spółka wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy surowca, które w dużej mierze nigdy nie zostały zrealizowane.

Szef rządu podkreślał, że cały świat dowiaduje się o skali nadużyć, do jakich miało dochodzić w polskiej spółce paliwowej. Jego zdaniem to właśnie kryptowaluty miały posłużyć jako narzędzie do przeprowadzenia brudnego interesu z paliwem - z udziałem anonimowych pośredników i bez gwarancji uzyskania surowca w zamian za przekazane pieniądze.

Śledztwo nabiera tempa. Zarzuty i ucieczki do Dubaju

Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy podejrzani ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości - między innymi w Dubaju. Premier zwrócił uwagę, że nerwowe reakcje urzędników prezydenckich i polityków opozycji stają się teraz zrozumiałe w kontekście skali ujawnianych powiązań.

"Teraz rozumiem nerwowe zachowania urzędników Prezydenta i polityków opozycji. Dzisiaj łatwiej jest zrozumieć ich strach, bo wygląda na to, że w aferze Zondakrypto i tej paliwowej, możemy mieć do czynienia z siecią brudnych interesów, która ich przerosła"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szef rządu zapewnił, że opinia publiczna będzie sukcesywnie informowana o postępach śledztwa. Jak podkreślił, Polacy mają pełne prawo znać prawdę o tej sprawie, a transparentność w tej kwestii jest jednym z priorytetów jego gabinetu. Sprawa ma charakter rozwojowy - kolejne wątki mogą pojawiać się w najbliższych tygodniach.

Ustawa o nadzwyczajnych zyskach w ogniu sporu politycznego

Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Rozwiązanie to ma umożliwić finansowanie działań osłonowych dla kierowców i ograniczyć skutki wzrostu cen paliw na stacjach. Pierwszy projekt został jednak zablokowany przez Prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego.

"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaapelował do głowy państwa o nieblokowanie przepisów, argumentując, że to nie obywatele powinni ponosić koszty kryzysu paliwowego wywołanego czynnikami zewnętrznymi. Środki pozyskane z podatku mają pozwolić po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa. Jak wynika z danych, Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej.

"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych - nowe sankcje

Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.

"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego. To także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych. Projekt, zgodnie z wcześniejszą obietnicą, został przyjęty podczas posiedzenia Rady Ministrów.

Co to oznacza dla mieszkańców Żywca i regionu?

Dla mieszkańców Żywca i całego Podbeskidzia sprawa Orlenu ma wymiar bardzo konkretny. Ceny paliw na stacjach w mieście i okolicznych gminach - od Węgierskiej Górki po Milówkę - są jednym z najważniejszych czynników wpływających na codzienne budżety rodzinne. Obniżka VAT i akcyzy, możliwa dzięki ustawie o nadzwyczajnych zyskach, przełożyłaby się bezpośrednio na koszty dojazdów do pracy, szkół i na zakupy.

Nie bez znaczenia jest także kwestia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych. W regionie żywieckim linia kolejowa nr 139 przebiega przez wiele miejscowości, gdzie przejazdy kolejowe są często uczęszczane zarówno przez kierowców samochodów osobowych, jak i ciężarówek. Zaostrzenie kar za ignorowanie sygnalizacji może realnie wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa w takich punktach, jak choćby przejazdy w okolicach Łodygowic czy Pietrzykowic.

Mieszkańcy Żywca z uwagą śledzą również losy śledztwa w sprawie Orlenu - wielu z nich pamięta, jak ważnym pracodawcą i punktem odniesienia dla lokalnej gospodarki są spółki paliwowe i energetyczne w regionie. Rozliczenie afery może mieć znaczenie dla zaufania do instytucji publicznych, a także dla przyszłych inwestycji w infrastrukturę drogową i kolejową na terenie powiatu żywieckiego.

Najważniejsze fakty w skrócie

• Domniemana strata Orlenu w wyniku nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy: 1,6 mld zł.
• Zaliczka wypłacona pośrednikowi przez Orlen Trading Switzerland: około 230 mln dolarów.
• Zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł (rok wcześniej niespełna 6 mld zł).
• Projekt ustawy o nadzwyczajnych zyskach przyjęty przez rząd po raz drugi - pierwszy został skierowany przez Prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego.
• Nowe sankcje za wjazd na przejazd kolejowy na czerwonym świetle: utrata prawa jazdy na 3 miesiące, w najpoważniejszych przypadkach kwalifikacja jako przestępstwo.
• Nadzór nad śledztwami dotyczącymi Orlenu sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek; część podejrzanych ukrywa się m.in. w Dubaju.
• Tragedia w Sokolnikach Suchych na Mazowszu - zderzenie pociągu Intercity z ciężarówką, jedna ofiara śmiertelna, wiele osób rannych.